Oud-wethouder Eitjes hield niet aan integriteitscode

Foto Maurice Verschuur - Toelichting van het rapport met links oud-wethouder Huub Eitjes

MAASSLUIS - Oud-wethouder Huub Eitjes heeft zich niet gehouden aan de gedragscode bestuurlijk integriteit. Hij heeft niet aan het college van b en w gemeld dat zijn broer Pim Eitjes, voorzitter van het gesubsidieerde Theater Koningshof, uitbetaald werd via het bedrijf van de oud-wethouder, Nano Holding.

"Om de schijn van belangenverstrengeling te vermijden had de heer Eitjes vanaf het moment dat hij wist dat zijn broer betaalde werkzaamheden via Nano Holding zou gaan verrichten voor Koningshof zijn belang in het college moeten melden. Of dit wel of niet binnen zijn portefeuille valt is hierbij niet aan de orde", dit is een van de conclusies uit het rapport 'Feitenonderzoek Koningshof' (748KB, PDF) van Bureau Berenschot. Het rapport werd maandagmiddag toegelicht aan de pers en in het bijzijn van de oud-wethouder. Dit gebeurde door Ronald van der Mark van Bureau Berenschot en CDA raadslid Marcel 't Hart, voorzitter Werkgroep Onderzoek Koningshof. 

Bij de leden van het college was de betaalconstructie dus niet bekend. In het college is volgens het rapport wel af en toe globaal besproken of wethouder Eitjes wel moest mee doen aan de beraadslagingen rond Koningshof, gezien het feit dat zijn broer voorzitter van het theater is, maar dat niet besloten is dit wel of niet te doen. Dit is een verantwoordelijkheid die bij de wethouder zelf ligt. Het onderzoek heeft geen feiten en omstandigheden kunnen vaststellen dat wethouder Eitjes actief in het college heeft gepleit voor het betaald inzetten van zijn broer als interim-manager bij Koningshof. Er zijn verder ook geen banden vastgesteld tussen de bedrijven van de oud-wethouder en de gemeente Maassluis.

In november vorig jaar stapten twee bestuursleden van het theater, waaronder Pim Eitjes, op nadat bleek dat ze een vergoeding kregen. Dit terwijl was afgesproken dat dit niet zou gebeuren. Pim Eitjes, de broer van toenmalig wethouder Huub Eitjes ontving een vergoeding welke niet aan hem rechtstreeks werd uitbetaald, maar aan Nano Holding, het bedrijf van de toenmalige wethouder. Dit leidde uiteindelijk tot het aftreden van de wethouder. Het bestuur van Theater Koningshof is inmiddels vervangen.

Gemeenteraad niet geïnformeerd over integriteit risico

Het college van b en w had de gemeenteraad moeten informeren dat de broer van de oud-wethouder voorzitter zou worden van het theater. Uit het 'handvast informatievoorziening van het college van Burgemeester en Wethouders c.q. de burgemeester aan de raad', blijkt dat het college de raad namelijk actief dient te informeren over publiciteitsgevoelige kwesties en integriteitskwesties.

Het college heeft dit niet gedaan omdat in de ogen van het college, noch het college noch de gemeenteraad formele bevoegdheid heeft over een dergelijke benoeming. Theater Koningshof is namelijke een zelfstandige organisatie. Het rapport concludeert echter dat het college is voorbij gegaan aan de integriteit risico’s die wethouder Eitjes zou kunnen lopen. Het was beter geweest als het college de gemeenteraad op zijn minst vertrouwelijk had ingelicht.

Bestuur Koningshof niet transparant

De handelwijze van het bestuur van Theater Koningshof was niet transparant, weinig zakelijk en op onderdelen onzorgvuldig. Er zijn niet meerdere offertes uitgevraagd voor de inhuur, daarnaast waren er geen duidelijke afspraken over de inhuur en de werkzaamheden van Pim Eitjes. De verantwoording van de werkzaamheden was onduidelijk. Door het inhuren van eigen bestuursleden voor diensten voor meerdere zaken voor zowel Koningshof als Muziek@Maassluis is tevens het beeld van ‘elkaar de bal toespelen’ ontstaan.

Aanvullende subsidies zonder duidelijke voorwaarden afgegeven

Aanvullende subsidies in 2013 en 2014 zijn vanuit het college van b en w toegekend zonder voorwaarden en tevens is er niet gevraagd om een uitgebreide verantwoording. Ook met betrekking tot de opstartkosten voor Muziek@Maassluis zijn er geen aanvullende voorwaarden gesteld

Collegeleden moeten elkaar duidelijker aanspreken op risico's

Het onderzoeksbureau doet een aantal aanbevelingen naar aanleiding van de conclusies, zoals: indien in vergaderingen van het college een agendapunt staat waarbij een collegelid een persoonlijk belang heeft dan dient hij de vergadering te verlaten. De leden van het college dienen elkaar hierop duidelijk aan te spreken, maar het uiteindelijke besluit kan alleen worden genomen door de bestuurder die het betreft.

Ook moeten subsidievoorwaarden aangescherpt worden waardoor zij ook beter kunnen worden gemonitord. Indien organisaties zich niet aan de voorwaarden houden, volgen er sancties. Aanbevolen wordt een ‘governance code’ op te stellen voor besturen van organisaties op afstand die door de gemeente in belangrijke mate gefinancierd worden. Bepalingen uit de gedragscode voor integriteit van de gemeenten zoals dienstbaarheid, functionaliteit, onafhankelijkheid, openheid, betrouwbaarheid en zorgvuldigheid dienen hierbij centraal te staan.

De omschrijving waarin staat wanneer de gemeenteraad geïnformeerd moet worden, moet worden aangescherpt. Er wordt in het handvest met te veel algemene woorden gesproken, zoals: omvangrijk, complex, integriteitskwesties. Dit moet specifieker omschreven worden.

De gemeenteraad zal op 21 april debatteren over het rapport en de aanbevelingen.